از طرف ديگر سرهنگ استيوارت در آخرين گزارش خود ( 1890 ) عدهء كردهاى آذربايجان را 450000 تن نوشته است كه تقريبا دو برابر عدهء مذكور در فوق است و در اينجا بايد نكته‌اى را تكرار كنم كه بارها خاطرنشان كردم كه هيچ‌وقت ارقام در ايران يك‌جور و مورد توافق نيست و نمىتوان آنها را با اطمينان كامل قبول كرد ، ولى جدول مزبور از اين جهت بيشتر مفيد است كه مقياسى دربارهء طبقه‌بندى كردها در ايران بدست مىدهد كه جا دارد راجع به آن اطلاعات بيشترى در اينجا درج شود . 1 - ايلات سرحدى - جاى ترديد نيست كه تا اين تاريخ نافرمان‌ترين افراد كرد ايلات سرحدىاند كه به اقتضاى فصل و زمان و يا به قصد غارت به اين طرف و آن طرف مرز رفت‌وآمد دارند تا از قهر قانونى يك دولت يا دولت همجوار فرار كرده باشند . بيست و پنج سال پيش آقاى جى . تايلر كنسول انگلستان در ديار بكر گزارش زير را قلمى ساخت كه هنوز مندرجاتش اعتبار دارد : « بواسطهء تابعيت مخلوط در ميان خانوادهء واحد و مسئلهء مرزى كه هنوز لاينحل است ، اختلافات بين ايران و عثمانى تجديد مىشود . كردها در هردو طرف مرز ، خانه و زندگى دارند ، هروقت كه بخواهند و يا مقاصد ايشان ايجاب كند ، براى كسب و كار و يا فرار از مجازات گناهى كه در خاك يك كشور مرتكب شده‌اند آسان به طرف ديگر نقل‌مكان مىنمايند و همهء مقررات مربوط به وصول ماليات و گرفتن سرباز و يا جلب مجرمين بواسطهء آنكه كردها سريعا بنابر اقتضا به هردو طرف مرز مهاجرت مىكنند ، به نتيجه‌اى منجر نمىشود . كمربند نظامى در امتداد خطوطى كه ضرور است هرچند كه درست هم ترتيب داده شده باشد ، تا دولت را در استقرار نظم و آرامش مدد رساند و به فرمانبردارى كردها منتهى شود ، مادام كه رقابت و جدال مداوم و پىگير بين مقامات كشورى و لشكرى وجود داشته باشد ، مانع پيشرفت مقاصد مقامات كشورى است و همهء اين تدابير كاملا بىنتيجه و بىاثر خواهد بود .